Rakim - Masterclass en Q&A

Ekko, Utrecht
maandag 6 juni 2011
Colin Kraan
1925 keer gelezen (gemiddeld 2,7 keer per dag)

Op 31 mei jongstleden stond de Ekko in Utrecht in het teken van de masterclass van Rakim. Een bijzondere gebeurtenis, want zo vaak gebeurt het niet dat zo’n hiphopgrootheid de tijd neemt voor zulke initiatieven. In de ochtend zou The God MC eerst een paar colleges verzorgen op de Herman Brood Academie, waarna Rakim ’s middags voor de pers en genodigden over zijn carrière en andere zaken met betrekking tot hiphop zou uitweiden in de vorm van een masterclass en er aansluitend de mogelijkheid was tot het stellen van vragen.

Een half uurtje later dan was gepland loopt Rakim op deze mooie zonnige dag de Ekko binnen om zich, na een kort rustmomentje in de kleedkamers, vervolgens te melden op het podium waar al twee stoelen neergezet zijn. Alhoewel, een half uurtje te laat… het hele ochtendprogramma met colleges is verzet tot na de masterclass omdat Rakim ’s ochtends liever even wat andere dingen wilde doen.

Het maakt echter allemaal niet zoveel uit, iedereen blijft er vrij ontspannen onder. Een masterclass als deze maak je immers niet vaak mee. Nadat KRS-One vorig jaar al iets soortgelijks had gedaan op de Herman Brood Academie volgt Rakim zijn voorbeeld dankzij de lovende woorden van ‘The Teacher’ over dit initiatief.

Brainpower is verkozen tot de host en moderator van het gesprek en gaat na een korte intro in gesprek met Rakim over zijn carrière en andere hiphopzaken. Want er is door de digitale revolutie en het veranderde (of verdwenen) bewustzijn in de hiphopscène nogal wat te bespreken.

Eerst spreekt Rakim over zijn begindagen als rapper. Nadat hij eerst nog saxofoon speelde en meer into jazz was begon hij daarna een diepere liefde te voelen voor hiphop. Hij ging vervolgens dj-en en daarna ook rappen. Hij verwerkte veel jazz-invloeden in zijn muziek en dat zorgde volgens hem ook voor een andere, compleet nieuwe flow, een flow die later vele rappers zou beïnvloeden. Een vriend introduceerde hem vervolgens bij Eric B, die enkele grote namen bij de New Yorkse radio kende die Rakim wel groot zouden kunnen maken. Rakim wilde op dat moment echter furore maken in het American football en zag hiphop als een leuke bezigheid, maar niet als carrièreoptie. Toch werd hij via Eric B geïntroduceerd bij de legendarische Marley Marl. Er werden wat records opgenomen in Marl’s huis en vervolgens dacht Rakim weer gewoon de draad op te kunnen pakken met American football. Het lot besliste echter anders (evenals overigens zijn beperkte lengte om als quarterback te kunnen vlammen). Zijn records sloegen enorm aan en het album dat eruit voort kwam, Paid in Full, wordt nog steeds gezien als één van de beste hiphopalbums aller tijden, iets dat Rakim van tevoren totaal niet zag aankomen en ook niet als zodanig ervoer.
‘Ja, ik had er op dat moment geen benul van dat Paid in Full zoveel impact had’, vertelt Rakim. ‘Ik was op dat moment gewoon nog altijd meer hiphopfan dan rapper of producer. Het album was ook een beetje organisch, ik had bepaalde dingen op dat album nu anders gedaan met de ervaring die ik nu heb. Het was top, maar het had nog beter gekund, vooral op het gebied van de lyrics. Ik rapte toen gewoon wat in me opkwam en schreef niks op, nu is dat wel anders.’

Vervolgens vertelt Rakim over zijn status als ‘conscious rapper’, hij vindt dat als je goede dingen weet, dat je ze dan ook moet overdragen aan anderen. Om dit te kunnen bewerkstelligen moet je veel kennis van zaken hebben en dus veel lezen, iets dat Rakim veel doet, zeker op het gebied van filosofie en religie.

Na z’n daaropvolgende albums behandeld te hebben vertelt Rakim over de zakelijke kant van hiphop: ‘In 1986 gaf ik niks om de zakelijke kant, dat snapte Eric B beter. Maar nu moet je veel meer oppassen, je kan iets ondertekenen waar je je leven aan vast zit. Ik ken personen waarbij dat gebeurd is en die daardoor helemaal vastzitten in hun carrière. Daarom, maak goede, weloverwogen keuzes en zorg ervoor dat je in een goede positie terecht komt.’
Na deze wijze les gaat Rakim verder over zijn samenwerking met Dr. Dre, een samenwerking die van tevoren als betoverend bestempeld werd, maar uiteindelijk op niet veel uitliep.
‘Ja, dat was zo omstreeks 2001/2002. Men dacht dat onze samenwerking magisch zou worden, maar er waren teveel verschillen tussen ons. In principe wilde hij de beats doen en ik moest me concentreren op de lyrics. Op zich prima, maar Dre zit in zijn eigen wereld. Ik wilde goede muziek maken, en niet rappen over kattenkwaad. Dre wilde me anders hebben, hij wilde de Rakim van de jaren ’80. Maar ik was volwassen geworden, en dat werkte dus niet. Het duurde uiteindelijk allemaal veel te lang voordat er iets van de grond kwam en toen heb ik besloten om weer terug te gaan naar New York. Het zag er op papier allemaal goed uit, maar ja…’

Na het verhaal over de beoogde supersamenwerking met Dre komt de digitale revolutie aan bod, en de daaraan gekoppelde status van hiphop heden ten dage. Rakim is van mening dat hiphop nog steeds groeiende is, vooral op technisch gebied. Er wordt veel geëxperimenteerd met de nieuw ontstane mogelijkheden waardoor er meer effecten ontstaan en het niet alleen bij ‘the dj cuttin’ into the records’ blijft. Toch is The Master wel van mening dat er een balans gevonden moet worden. Zoals bijvoorbeeld in de tijd toen Puff Daddy begon met het maken van radiovriendelijke hiphop en iedereen er daarna opdook, dat ging toen niet goed. Rakim vertelt vervolgens dat hij, die gezien wordt als iemand van de Gouden Generatie (met KRS, PE, ATCQ, De La Soul etc. etc. etc.), er tot op zekere hoogte wel in meegaat maar het belangrijker vindt om zichzelf te blijven en dat is niet makkelijk in deze tijd, zeker niet als je al zo lang meedraait. Zoals Rakim zelf hierover concludeert: ‘Ik ben van de 80’s, ik kan geen Wiz Khalifa- of Lil Wayne-dingen gaan doen.’

Na dit verhaal mogen de mensen uit het publiek vragen stellen. De belangrijkste en interessantste vragen gaan hierbij over de ‘consciousness’ van hiphop en of die niet verloren is gegaan. Rakim is van mening dat hiphop inderdaad zijn bewustzijn verloren is en dat dat komt door de opkomst van gangsta rap.

‘Hiphop werd na de gouden jaren van eind jaren ’80, begin jaren ’90 harder en donkerder. Wij maakten in onze tijd hardcore hiphop, maar dat interpreteerden wij niet als een vorm van hiphop die seksistisch of gewelddadig moest zijn in de letterlijke betekenis van het woord. Dat gebeurde daarna wel bij de nieuwe lichting. Het probleem dat daarbij ook nog kwam kijken is dat het publiek daardoor alleen nog maar rappers serieus ging nemen die deden wat ze zeiden in hun records. Iedereen moest ineens ook echt een moordenaar zijn. Het is daarom te hopen dat de jonge artiesten van nu weer terug naar het geluid van vroeger gaan anders loopt het echt uit de hand. Maar als ik jullie vandaag zo zie en hoor welke vragen er gesteld worden, maak ik me geen zorgen.’

Na de vragen van het publiek krijgt Rakim Allah van de oprichters van de hiphopafdeling op de Herman Brood Academie een diploma in hiphop uitgereikt, iets waar hij zichtbaar trots mee is al vindt hij het jammer dat zijn ouders dit moment niet meer mee kunnen maken, omdat zij hem altijd zo op het hart drukten om een diploma te halen. Nu heeft hij die diploma dan en zijn ze er niet bij; hij hoopt dan ook dat ze van bovenaf nog meegenieten.
Vervolgens neemt Rakim nog alle tijd om platen, posters, tassen, cd’s en wat dan ook te signeren en iedereen mag ook nog even met de meester zelf op de foto. Al met al een bijzondere middag en een erg leuk initiatief.